Trong năm 2026, Cơ quan Hải quan Việt Nam đang đẩy mạnh ứng dụng AI để phân tích dữ liệu lớn (Big Data), nhắm trực tiếp vào các giao dịch mua bán nội bộ của các Tập đoàn Đa quốc gia (FDI).
Một công ty sản xuất điện tử FDI tại Bắc Ninh nhập khẩu 100% linh kiện bo mạch từ công ty mẹ tại Thâm Quyến (Trung Quốc). Mức giá nhập khẩu được công ty mẹ ấn định cực kỳ cao. Kết quả là chi phí sản xuất tại Việt Nam bị đội lên, công ty FDI tại Việt Nam liên tục báo lỗ, không phải đóng thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN), trong khi lợi nhuận chảy ngược về Trung Quốc.
Hành vi này không chỉ bị Cơ quan Thuế nội địa soi xét, mà Cơ quan Hải quan cũng sẽ khởi động chuyên án Thanh tra chuyển giá hải quan.
Bản Chất Giao Dịch Liên Kết Dưới Góc Độ Trị Giá Hải Quan
Theo Điều 14 Thông tư 39/2015/TT-BTC, người mua và người bán có “Mối quan hệ đặc biệt” (công ty mẹ – con, cùng chung công ty mẹ, hoặc góp vốn chi phối). Tuy nhiên, có mối quan hệ đặc biệt không có nghĩa là vi phạm pháp luật. Vấn đề chỉ nảy sinh khi Hải quan chứng minh được: Mối quan hệ đặc biệt này ĐÃ ẢNH HƯỞNG đến trị giá giao dịch.
Nếu Hải quan phát hiện giá linh kiện bạn nhập từ công ty mẹ cao bất thường, hoặc thấp bất thường so với giá của một công ty Việt Nam độc lập nhập khẩu mặt hàng y hệt từ Trung Quốc, họ sẽ bác bỏ “Trị giá giao dịch” do bạn tự khai báo. Doanh nghiệp sẽ bị áp dụng các phương pháp định giá tuần tự của hải quan, dẫn đến việc bị ấn định thuế nhập khẩu mới, truy thu và phạt vi phạm hành chính hàng tỷ đồng sau cuộc Thanh tra chuyển giá hải quan.
Chuẩn Bị Hồ Sơ Giải Trình “Test Value” Cùng HHK Logistics
Đối mặt với Cục Kiểm tra sau thông quan, việc ngụy tạo chứng từ là hành động tự sát. Giải pháp duy nhất là chứng minh mức giá nội bộ của bạn được xây dựng theo nguyên tắc thị trường (Arm’s Length Principle).
Với kinh nghiệm bảo vệ thành công hàng loạt doanh nghiệp FDI, Ban Cố vấn Hải quan của HHK Logistics mang đến hệ thống phòng thủ vững chắc:
- Thẩm định hồ sơ chuyển giá (Transfer Pricing Defense): Chúng tôi phối hợp cùng Kế toán trưởng của doanh nghiệp để thiết lập hồ sơ giải trình “Test Value” (Trị giá kiểm chứng). Dùng số liệu đối chiếu với các tờ khai nhập khẩu của các đối tác độc lập cùng ngành để chứng minh mức giá công ty mẹ bán cho bạn hoàn toàn phù hợp với biên độ giao dịch thị trường, loại bỏ cơ sở để tiến hành Thanh tra chuyển giá hải quan.
- Đồng bộ dữ liệu Thuế – Hải quan: Cố vấn chiến lược đảm bảo sự nhất quán tuyệt đối giữa Báo cáo Giao dịch liên kết nộp cho Tổng cục Thuế và cơ sở kê khai Trị giá tính thuế nộp cho Tổng cục Hải quan, không để lộ bất kỳ độ vênh số liệu nào làm căn cứ cho việc ấn định thuế.